Selank: het rustpeptide uit Rusland, zonder de sufheid
Selank is het enige peptide in deze reeks dat ergens ter wereld een geregistreerd geneesmiddel is: in Rusland is het sinds 2009 op recept verkrijgbaar als neusspray tegen gegeneraliseerde angststoornis. Buiten Rusland bestaat het alleen als onderzoeksmateriaal, en dat is de spagaat van dit stuk: er zijn echte mensenstudies, maar allemaal Russisch, klein en kort. Wat Selank is, wat het doet, hoe je het gebruikt en wat het kost.
Wat Selank is
Een keten van zeven aminozuren, afgeleid van tuftsine, een stukje van een antilichaam dat je immuunsysteem zelf maakt. Russische onderzoekers plakten er een staartje aan waardoor het niet meteen wordt afgebroken en de bloed-hersenbarrière passeert. Het werd ontwikkeld door het Instituut voor Moleculaire Genetica in Moskou, samen met Semax, het bekendere zusje voor focus en geheugen.
Hoe Selank werkt
De hoofdroute loopt via GABA, de remmende boodschapperstof die overactieve hersensignalen dempt. Een benzodiazepine (oxazepam, diazepam) duwt de GABA-receptor hard open en daar komt de sufheid vandaan. Selank doet iets zachters: het maakt het GABA-systeem gevoeliger zonder de receptor zelf te forceren. Daarnaast remt het de afbraak van enkefalines, de lichaamseigen kalmerende peptiden, en verhoogt het BDNF, een groeifactor voor zenuwcellen. Omdat het van tuftsine komt, houdt het ook een immuunregulerende kant.
Wat de studies laten zien
| Studie | Wat er gedaan werd | Uitkomst |
|---|---|---|
| 62 patiënten met gegeneraliseerde angststoornis (PubMed 18454096) | Selank tegenover een benzodiazepine, enkele weken | de angst nam ongeveer even sterk af; de Selank-groep had daarbovenop minder vermoeidheid en geen sufheid |
| 20 patiënten, 2.700 microgram per dag in de neus | open studie | 40 % reageerde binnen een tot drie dagen; de rest later of niet |
| Vergelijking met fenazepam | sterkere benzodiazepine | het effect hield na staken langer aan bij Selank |
| Ratten, onttrekking (PubMed 31625062) | geheugen en aandacht na het stoppen van een benzodiazepine | de stoornissen bleven uit met Selank |
De kanttekening staat er meteen bij: de mensenstudies zijn zonder uitzondering Russisch, klein (twintig tot 62 deelnemers) en kort (weken). Er is geen westerse registratiestudie en geen langlopende veiligheidsdata. Wat er wél is: een geneesmiddelregistratie met bijsluiter en bijwerkingenregistratie in een land met 140 miljoen inwoners, sinds zeventien jaar.
Neusspray of vial
In Rusland is het een neusspray, en dat is niet toevallig: via de neus bereikt het peptide het brein direct, en de toedieningsweg bepaalt mede welk systeem het raakt. Gebruikers hier kopen het als vial en maken er zelf een spray van (opgelost in bacteriostatisch water, in een neussprayflesje), of kopen een kant-en-klare spray.
- Dosering die gebruikers melden: 250 tot 500 microgram per sproei, een tot drie keer per dag, in de neus. De Russische studies zaten hoger, tot 2.700 microgram per dag.
- Wanneer: bij acute spanning “als nodig”, of dagelijks in kuren van twee tot vier weken.
- Wat ze melden: rustiger binnen een half uur, helderder in plaats van suf, minder piekeren, soms beter slapen. Ook: bij een deel niets, en het effect zwakt bij dagelijks gebruik na weken af.
- Bijwerkingen: zelden; een droge of geïrriteerde neus is de meest gemelde. Geen sufheid, geen verslaving gemeld, ook niet in de Russische data.
Selank kopen
Bij Nederlandse shops kost een vial van 5 tot 10 mg 28 tot 45 euro; een kant-en-klare spray 35 tot 65 euro (september 2026). Bij een peptide dat in microgrammen gedoseerd wordt, gaat een vial van 10 mg maanden mee. Zie voor de vergelijking van shops het overzicht.
Veelgestelde vragen over Selank
Wat is Selank?
Een Russisch angstpeptide van zeven aminozuren, afgeleid van het immuunpeptide tuftsine, sinds 2009 in Rusland op recept als neusspray. Het versterkt het kalmerende GABA-systeem zonder de receptor te forceren, wat de rust zonder sufheid verklaart.
Selank of Semax?
Selank kalmeert (angst, spanning, piekeren); Semax scherpt (focus, geheugen). Beide uit hetzelfde Moskouse instituut, beide neusspray. Gebruikers combineren ze soms: Semax ’s ochtends, Selank bij spanning.
Hoe snel werkt Selank?
Gebruikers melden rust binnen een half uur na een sproei. In de Russische studie reageerde 40 procent binnen een tot drie dagen op dagelijks gebruik.
Is Selank verslavend?
In de Russische data en op de fora is geen afhankelijkheid gemeld, en het werkt niet via de route van benzodiazepinen. Wel melden gebruikers dat het effect bij dagelijks gebruik na weken afzwakt; de meesten gebruiken het daarom in kuren of “als nodig”.
Bronnen: vergelijkende studie bij gegeneraliseerde angststoornis (PubMed 18454096); rattenstudie onttrekking (PubMed 31625062); registratiegegevens Rusland; prijzen NL-shops september 2026; r/nootropics en r/peptides, 2025 tot 2026.
Dit stuk is journalistiek, geen medisch advies. De genoemde stoffen zijn in Nederland niet als geneesmiddel geregistreerd. Overleg met een arts voor je iets gebruikt.